Doorgaan naar hoofdcontent

Mijn belevenis van één jaar bloggen: De schaamte voorbij - of toch niet?

Op 15 oktober 2018 heb ik mijn eerste blog online gezet naar aanleiding van mijn bijdrage aan de uitzending van Brandpunt: pijn zonder oorzaak.De openheid waarmee ik mijzelf heb laten zien, inspireerde mij om meer te laten zien van mijn leven met chronische klachten. Fysiek betekent dit dagelijkse pijn en vermoeidheid. En mentaal is dit een combinatie van een posttraumatische stressstoornis, een eetstoornis en depressieve gevoelens. Daarnaast ben ik 100% afgekeurd en bestaat mijn dagelijkse leven niet uit een bloeiende carrière of een druk gezin, maar uit therapiesessies en proberen de dag door te komen op een behapbare manier. Het betekent vooral minder doen dan ik wil en genieten van kleine momentjes. 

Inmiddels is er ruim een jaar verstreken en heb ik 42 blogs geschreven en is mijn site ruim 10.000 keer bezocht. Ik ben op televisie geweest bij Brandpunt en heb in de Vriendin gestaan met een artikel. Op Instagram en Facebook groeit mijn aantal volgers gestaag.  Als ik deze feiten zo v…

Gevaarsysteem – Jaagsysteem – Zorgsysteem


Deze week wil ik een stukje theorie met jullie delen, wat mij inzicht in mijn klachten en aanknopingspunten heeft gegeven om meer rust te krijgen in mijn overbelaste stresssysteem. We hebben allemaal drie systemen in ons, namelijk het gevaarsysteem, jaagsysteem en zorgsysteem. Deze systemen helpen ons met emotieregulatie.

Het gevaarsysteem is ook wel het vecht-  vlucht- of bevriessysteem. Het wordt geactiveerd als we ons bedreigd voelen. Dit kan zowel fysiek als mentaal zijn. Je kunt je dan erg angstig of boos voelen. We zullen er alles aan doen om uit de situatie te komen. Ik denk altijd aan een wandeling in het bos, waar ik plotseling een bruine beer tegenkom. Of een onheilspellende roddel die rondgaat op de werkvloer over mogelijke ontslagen. Wat gebeurt er dan met je lichaam & geest en welke emoties ervaar je?
Het ingewikkelde is dat we zelf het gevaarsysteem ook activeren als we in onze hersenspinselen verdwaald raken. Ik ben er persoonlijk goed in om mij allerlei scenario’s voor te stellen over wat er mis kan gaan of zou kunnen gebeuren. Hiermee zit ik ook in het gevaarsysteem.
Voor mij is dit systeem het grootst, omdat ik last heb van chronische pijn en een post-traumatische stressstoornis (ptss) heb. In het verleden heb ik een aantal trauma’s meegemaakt, die ik op dat moment niet goed heb kunnen verwerken. Het gevolg is dat ik altijd angstig ben. Ik ben bang voor wat er gaat komen, terwijl ik weet dat ik niet bang hoef te zijn. Het is een soort oergevoel van onveiligheid.
De chronische pijn geeft mijn lichaam daarnaast de hele dag door signalen. Mijn lichaam en geest denken dat pijn gelijk staat aan gevaar, waardoor ik altijd op scherp sta. De uitdaging is om mijn lichaam en geest vertrouwen te geven dat er geen acuut gevaar dreigt en dat ik mag ontspannen. Dit is een langzaam proces.

Het jaagsysteem is in de oertijd ontstaan, zodat we op zoek gingen naar voedsel en niet verhongerden. Het jaagsysteem wordt gedreven door de mogelijke beloning die in het vooruitzicht ligt. Het is een actieve vorm van verlangen en begeerte. Het is het gedrag wat we vertonen om de beste in de klas te zijn of om te winnen met monopoly (één van mijn favoriete spelletjes). Het is een fijn gevoel als we onze beloning krijgen, maar het houdt maar kort aan.
Dit is voor mij heel kenmerkend voor mijn perfectionisme. Het geeft een kick (veroorzaakt door het hormoon dopamine) om iets heel goed te doen en daar complimenten over te krijgen. Ook al wordt dit perfectionisme voor mij aangestuurd door faalangst. Deze faalangst hoort meer in het gevaarsysteem thuis. Dit is een mooi voorbeeld hoe je continu kunt schakelen tussen de verschillende systeem.
Een ander kenmerkende jaagactiviteit is de verslaving aan mijn telefoon. De behoefte om te kijken op mijn telefoon is vaak zo groot. Zou ik een berichtje hebben, wie vindt mijn post leuk, wat is het actuele nieuws, gaat het nog regenen? Ik denk dat de meeste van jullie dit wel herkennen. Naast de beloning die ik krijg als er iets gebeurd is op mijn telefoon, is het een mooie afleiding van het nu.
Ook is er het continu jagen naar vermindering van de pijn en vermoeidheid. Ik ben steeds op zoek naar een nieuwe therapie, alternatieve geneeswijze of magische pil om de pijn en vermoeidheid te laten verdwijnen als sneeuw voor de zon. Een energie-slurpende bezigheid, maar ook een hele logische. Het geeft mij hoop op verbetering.

Het zorgsysteem is het systeem wat ons helpt met herstellen. Je kunt het activeren door voor jezelf te zorgen en pas om de plaats te maken. Dit zorgen is heel breed. Het zijn activiteiten die je ontspannen, zoals een boek lezen op de bank, een uurtje in bad dobberen, mediteren of genieten van een heerlijke maaltijd. Ook verbinding met anderen maken kan helend zijn. Denk hierbij aan knuffelen: het knuffelhormoon oxytocine komt vrij. Een cadeautje van de natuur. Het zijn aangename gevoelens die langer aanhouden, maar minder “groot” zijn dan in het jaagsysteem.
Dit systeem is bij mij onderontwikkeld, maar biedt wel de meeste aanknopingspunten voor mij. Mijn ochtendmeditatie zorgt ervoor dat ik rustiger aan de dag begin. Als ik met Monty wandel kan ik mij irriteren aan het gebrek aan tempo of met mijn gedachten in een andere jaartal zijn, maar veel fijner is het om mijn zintuigen in te zetten en de frisse lucht te ruiken, te voelen en te genieten van de mooie veranderingen in de natuur.
Dit systeem is voor mij nog heel hard werken. Ik moet mij nog echt bewust zijn van de mogelijke manieren hoe ik voor mezelf kan zorgen of mezelf kan troosten na heftige emoties. De andere systemen worden veel makkelijker vanzelf geactiveerd, terwijl daar de uitdaging ligt om de systemen wat vaker te deactiveren.

Het gevaarsysteem en jaagsysteem worden aangestuurd door onder andere stresshormonen en het sympathische zenuwstelsel. Dit zenuwstelsel is gericht op actie: verhoogde ademhaling en bloeddruk, meer bloed naar de spieren. Het zorgsysteem wordt mede aangestuurd door hormonen en het parasympathische zenuwstelsel. Dit zenuwstelsel is gericht op rust: energie naar de spijsvertering, verlaging bloeddruk en ademhaling. Je kunt je voorstellen dat continue activering van het gevaar- en jaagsysteem ervoor zorgt dat je lichaam in chronische stress terecht komt en volledig uitgeput raakt.

Alle drie de systemen hebben we nodig om te kunnen overleven. Het is immers verstandig om de snelweg niet over te steken; het is leuk om een bonus in de wacht te slepen omdat je het zo goed op je werk hebt gedaan; en we willen soms allemaal cocoonen op de bank. Om beurten heeft één systeem de overhand. Bij patiënten met chronische pijn is vooral het gevaarsysteem en het jaagsysteem erg sterk ontwikkeld. Het goede nieuws is dat onze hersenen plastisch zijn. We zijn in staat om elk van de systemen te laten groeien door er aandacht aan te geven. Wat ik heel mooi vind, is dat elke keer als ik mij bewust ben van een stressreactie, ik eigenlijk al mijn zorgsysteem even activeer. Zien wat er gebeurt, geeft lucht.

Tijdens mijn opname was er één keer per week een educatieve bijeenkomst genaamd psyche & soma voor alle zestien patiënten. Hierin werd de link gelegd tussen de geest (psyche) en het lichaam (soma). De uitleg werd gegeven door zowel een psycholoog als een arts. Ik vond deze uitleg altijd erg waardevol. Het heeft mij geholpen mijn klachten beter te begrijpen en soms ook om het verhaal beter te kunnen uitleggen aan mijn omgeving.
In deze bijeenkomsten zijn de drie emotieregulatiesystemen ook regelmatig voorbij gekomen. Daarnaast kwam ik ze weer tegen in de compassietraining die ik laatst heb afgerond. Ze bieden zoveel mooie aanknopingspunten.

Ik vond het leuk om deze blog te schrijven, omdat ik het mij hielp om deze drie systemen weer eens kritisch te bekijken. Daarnaast ben ik mijn oude beroep als docent niet vergeten. Ik haal er plezier uit om theorie op zo’n manier weer te geven, dat andere er wat van leren. Ben ik hierin geslaagd? (Hier spreekt mijn jaagsysteem.😉) En als laatste vind ik het zo een mooi stukje theorie, omdat het voor iedereen toe te passen is in het dagelijks leven. Bewust zijn in welk van de drie systemen je momenteel bezig bent, kan ruimte geven om een ander systeem in te zetten. 💓

Deze week was ik dankbaar voor de volgende drie dingen:
  • Frank en ik hebben de sleutel van ons nieuwe huis gekregen in Montfoort. De aannemer is begonnen en de eerste stap naar verwezenlijking van ons paleisje is begonnen. Hopelijk kunnen we er begin maart gaan wonen.
  • Frank heeft afgelopen weekend zijn spullen naar de opslagbox verhuisd, aangezien hij volgende week al uit zijn appartement moet, omdat het verkocht is. We zijn geholpen door familie en vrienden. Hier ben ik iedereen ontzettend dankbaar voor. Voor mij was de uitdaging om mij er niet mee te bemoeien en van de zijlijn aanwezig te zijn.
  • Op de terugweg van de tandarts kwam midden in het centrum van Zaandam een kudde stadsschapen mij tegemoet. Dit was echt een geluksmomentje. Zulke prachtige dieren tegenkomen op een plek die ik totaal niet verwachtte.
Liefs, Fieni

De kudde schapen - knuffelen met Monty - een heerlijke maaltijd - en mijn blije hoofd voor onze nieuwe deur!

Reacties

  1. Lieve Josephine,
    Fijn om je blog te lezen: bekende materie maar op deze manier maak je het zoveel inzichtelijker en begrijpelijker (en interessanter). Ook fijn te lezen hoe dit dan weer bij jou werkt en deze dingen/materie weer zijn invloed uitoefent in jouw dagelijkse leven. Ik lees iedere keer je blog en blijf je volgen. Tot snel! Liefs Dieke

    BeantwoordenVerwijderen

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

Geschiedenis deel 7: Mijn zoektocht naar een diagnose

Dit is voor mij één van de moeilijkste blogs om te schrijven. De periode waarin ik net geconfronteerd werd met mijn heftige klachten, was een extreem zwarte periode. Ik had mij eindelijk ziek gemeld op mijn werk, zodat er ruimte was om te herstellen. Alleen hoe herstel je van iets, waarvan je niet weet wat het is? Ik was doodsbang dat ik een vreselijke ziekte had en ik was tegelijk doodsbang dat er wellicht niets gevonden zou worden. Hoe leef je met iets waar van je niet weet wat het is? Ik wilde en wil nog steeds zo graag beter worden, dat ik van alles probeer om voortgang te ervaren. Er was in die periode juist vooral achteruitgang en onzekerheid. Ik verkeerde in een eenzame bubbel.
Mijn klachten waren een combinatie van extreme uitputting en continue pijn door mijn hele lichaam. Ik was ontzettend moe en tegelijk heel hyper door alle pijn, waardoor ik niet goed sliep. Ik had een soort verzuurde pijn in de spieren van mijn bovenbenen en bovenarmen. Veel van mijn gewrichten deden pij…

Kennismaking

Mijn naam is Josephine aka Fieni en ik ben 33 jaar. Ik woon in Zaandam samen met mijn straathondje Monty van 6 maanden uit Montenegro. In december krijgen mijn vriend en ik de sleutel van ons nieuwe huis in Montfoort. Een dorp waar ik direct verliefd op ben geworden met alle ruimte om te wandelen aan de Hollandse IJssel. Een spannende nieuwe fase met een verbouwing, samenwonen en een nieuwe start samen.

In juli 2016 ben ik uitgevallen uit het arbeidsproces na het lopen van de Nijmeegse Vierdaagse: 4x40 km. Nu ben ik al blij als ik een rondje kan lopen met de hond. Ik was werkzaam als docent op het mbo en gaf les aan apothekers-, dokters- en tandartsassistenten.

Maar eigenlijk speelt ziekte een rode draad door mijn leven. Ik vind ontzettend veel leuk en heb de neiging om daar helemaal voor te gaan. Ik ben in al dat enthousiasme het contact met mijn lichaam kwijtgeraakt. Mijn leven kenmerkt zich door actie gevolgd door verplichte rust, waarbij hetgeen ik kan steeds minder wordt en de ru…

Mijn opname in de kliniek deel 1

Mijn vorige blogs hebben toegeleefd naar dit moment, mijn eerste blog over de opname in de kliniek voor psychosomatiek. In mijn laatste blog over mijn zoektocht naar een diagnose heb ik verteld dat ik een geschikte kandidaat was voor een klinische opname van 6 maanden in de gespecialiseerde GGz-kliniek voor psychosomatiek inZeist.
Terwijl ik begin aan deze blog merk ik dat ik veel wil delen. De periode in de kliniek was voor mij heel intens. Het feit dat ik uit mijn eigen omgeving getrokken werd, gaf lucht om aan mijzelf te werken, maar zorgde er ook voor dat ik het gevoel had een dubbelleven te leiden. De wereld ging door en ik veranderde. De verbinding tussen mij en mijn omgeving is gaan wankelen. En werken aan jezelf is alles behalve eenvoudig, maar eerder een pad vol met diepe gaten, een rugzak vol bagage en een snelkookpan als hoofd. Zoveel informatie, vastgeroeste patronen die losgeweekt worden, en een continue stroom aan stilstaan bij jezelf. Het is eigenlijk niet te vergelijk…