Doorgaan naar hoofdcontent

De wondere wereld van therapie – Acceptance and Commitment Therapy (ACT)

Tijdens de behandeling voor mijn chronische klachten heb ik veel verschillende therapieën gevolgd. Al die therapievormen hebben een eigen insteek. Mijn ervaring is dat het effect voor een groot deel afhankelijk is van mijn eigen bereidheid om er mee aan de gang te gaan en van de bekwaamheid van de therapeut. Kortom ben ik er aan toe om te veranderen en is er een klik met de therapeut.

Eén van deze gedragstherapieën is de Acceptance and Commitment Therapie. Dit is de methode waar de behandeling in de kliniek voor psychosomatiek grotendeels op gebaseerd is. Ik heb van november 2017 tot mei 2018 in die kliniek verbleven. En op dit moment wordt dit ook gebruikt door mijn psychotherapeut tijdens onze gesprekken. Om voor mijzelf weer helder te krijgen wat de pijlers van deze therapie zijn en om mijn lezers te helpen met het vinden van een geschikte therapie, deel ik in deze blog mijn interpretatie van ACT.
ACT wordt bij veel verschillende klachten gebruikt, zoals bij angst, depressie en c…

Reizen met een beperking – tips & tricks


De zomermaanden komen eraan en Nederland gaat massaal op vakantie. Zoals de lezers met een chronische beperking waarschijnlijk ook ervaren, is reizen met een chronische klacht niet vanzelfsprekend en vraagt het de nodige voorbereiding en aanpassing.

In de afgelopen periode ben ik twee keer een lang weekend op reis geweest. Het eerste weekend was een weekend dat ik met Frank op Terschelling en Friesland ben geweest. En het tweede weekend ben ik met drie vriendinnen naar Edinburgh (Schotland) geweest om onze jeugd te herleven met een concert van de Spice Girls.
Ik kijk op deze avonturen terug met gemengde gevoelens. De belevenis an sich was de moeite waard, maar de staat van mijn lichaam erna vond ik wederom heftig. Inmiddels ben ik een doorgewinterde zieke en realiseer ik me al voordat ik de deur uit ga dat er achteraf de tol betaald moet worden voor de lol die ik wil gaan beleven. Die tol blijf ik toch ingewikkeld vinden, ook al stel ik mij er op in. Het is gewoon intens om op de bank te liggen en weinig meer te kunnen dan een Netflix serie kijken en hopen dat de dag niet te lang duurt.

Om zulke tripjes of lange vakanties zo goed mogelijk door te komen zijn er bepaalde voorzorgsmaatregelen die ik tref. De intentie is dat ik goed voor mijzelf zorg, zodat de naweeën enigszins behapbaar zijn. Dit leek mij een perfect onderwerp voor deze blog met de zomer op het punt van beginnen.

1.       Voorbereiding en nazorg
Voor mij is planning essentieel om mij buiten mijn veilige thuishaven te begeven. In de dagen voorafgaand en de dagen volgend op een trip plan ik geen afspraken. Mochten er verplichte therapeutische afspraken zijn, dan plan ik deze altijd met de kanttekening dat ik mijn verplichting mogelijk niet kan nakomen. Ik gun mijzelf hiermee de tijd om zo goed mogelijk opgeladen op reis te gaan en zo goed mogelijk te herstellen na een reis. Uiteraard weet ik uit ervaring dat het opladen niet vanzelfsprekend is en het herstel veel langer kan duren dan gepland, maar rekening houden met de extra tijd rondom een reis is mijn eerste tip.

2.       Bagage
Ik ga op reis en ik neem mee… Een belangrijke vraag aan het begin van een vakantie. Voor mij begint dit met een goede koffer. Ik kies altijd voor een rolkoffer (ik heb zelfs een backpack met wieltjes). Het tillen van bagage is zwaar en kost onnodige energie.
Daarnaast kies ik bewust voor goed schoeisel, waarbij de kans op blaren of pijnlijke voeten het kleinst is. Ik neem ook een paar reserve schoenen mee, aangezien mijn voeten onvoorspelbaar zijn. Dit zijn niet altijd de mooiste exemplaren, maar tegenwoordig is mijn comfort belangrijker dan mijn uiterlijk (helaas). In het beste geval komen deze twee samen, zoals bij Nike air max 😉
Ook gooi ik voldoende laagjes in mijn koffer of eigenlijk rol ik tegenwoordig mijn kleren á la Marie Kondo op, omdat er dan meer in mijn koffer past en het minder kreukelt. Het is belangrijk om het niet te koud of te warm te hebben. Variatie is het toverwoord! Hier hoort uiteraard ook zonbescherming bij. Zelfs bij bewolkt weer kan de zon fel zijn en helpt een zonnebril.
Van Frank heb ik een aantal jaar geleden oordopjes gekregen speciaal voor reizen. Ze filteren het geluid, zodat er iets minder prikkels binnenkomen. Ze zitten standaard in mijn handtas en gebruik ze ook regelmatig in de trein.
De laatste essentiële categorie voor in de koffer zijn de spullen om jezelf thuis te voelen op de plaats van bestemming. Ik neem het liefst mijn kussen mee als het enigszins mogelijk is, een kaars om een fijne sfeer te creëren en mijn dagboek om al mijn belevenissen te noteren. De werkelijkheid is immers dat wij meer tijd op onze hotelkamer, airbnb appartement of welke verblijfsplaats dan ook  zullen doorbrengen dan de gemiddelde reiziger.

3.       Gezelschap
Mocht je ervoor kiezen om met iemand anders dan jezelf op reis te gaan, dan is een stuk voorbereiding aan te bevelen. Allereerst een gesprek over de wederzijdse verwachtingen. Het is handig dat je op dezelfde bladzijde zit of dat je reispartner(s) in ieder geval op de hoogte is/zijn van jouw mogelijkheden en ideeën van de trip.
Een valkuil waar ik vaak inval is compromissen sluiten. Mijn instelling is vaak de lieve-vrede bewaren. Hierdoor schipper ik mij door het leven om ervoor te zorgen dat ik niemand teleurstel en aan de behoefte van iedereen wordt voldaan. Het probleem hierbij is dat ik vaak mijn eigen behoeften niet zo goed behartig. De laatste tijd realiseer ik mij steeds vaker dat om mij beter te kunnen voelen, ik vaker voor mijzelf moet kiezen en mijn behoeften. Dit betekent dat ik geen compromis kan sluiten. Er is gewoon geen onderhandelingsruimte. Dit vind ik ontzettend moeilijk, omdat ik zie dat ik anderen teleurstel. Maar het feit dat ik steeds vaker dit principe nastreef, geeft mij letterlijk lucht. Dus denk goed na of een compromis voor jou haalbaar is.
En natuurlijk misschien wel het belangrijkste aan het feit dat je met gezelschap op ontdekkingstocht gaat, is de steun die je kunt ervaren. Een bekend gezicht in een onbekende wereld en een gesprekspartner om de belevenissen mee te delen.

4.       Basisbehoeften
Om niet volledig overprikkeld, oververmoeid of overvallen door de pijn te worden is het verzorgen van je eigen basisbehoeften een goed begin. Dit betekent dat je op tijd eet en drinkt. Zo neem ik altijd extra eten in mijn koffer mee, omdat ik niet weet wanneer ik op de plaats van bestemming de gelegenheid heb om te kunnen eten. Ook een flesje water om geen vochttekort op te lopen is handig.
Een andere tip is om altijd te informeren of je later kunt uitchecken. Op die manier kun je nog ’s middags rusten als je terugreis later op de dag is. Als dit niet mogelijk is, vraag dan in ieder geval of je jouw koffer in het hotel kunt achterlaten, zodat je niet de hele dag met je koffer aan het sjouwen bent. Kom voor jezelf op! Dit is een stuk wat ik altijd een beetje spannend vind, maar waarbij ik steeds opener mijn verhaal vertel. Ik ben chronisch ziek en daarom mag ik hulp vragen.
Als je dan ook nog zorgt voor voldoende laagjes kleding om te kunnen omgaan met temperatuurwisselingen, je in momenten van stress leunt op je gezelschap en je op tijd rust, ben je keigoed bezig om te voorzien in jouw basisbehoeften.

5.       Maak keuzes
Het is belangrijk om je van tevoren af te vragen wat je echt tijdens deze vakantie zou willen doen. Kies hiervoor niet meer dan 1 of 2 dingen om later niet teleurgesteld te raken. En laat je verder leiden door de magie van de dag en vooral je mogelijkheden.
Uiteraard kun je tijdens zo’n trip bewuste keuzes maken om over je grenzen te gaan. Voor mij was dat bijvoorbeeld het concert van de Spice Girls. Langdurig staan in een drukke menigte is voor mij een pijnlijke triggers. Het fijne van bewuste keuzes is dat je achter je beslissingen staat en het je niet overkomt. De regie voeren is waardevol.

6.       Vervoer
Als je op reis gaat, maak je vaak gebruik van vervoersmiddelen om je te kunnen verplaatsen. Wees hierin lief voor jezelf. Je loopt in een onbekende stad vaak meer dan je gepland hebt. Het heeft ook zijn charme, omdat je op die manier de nieuwe omgeving ontdekt. Alleen is energie nu vaak net het dingetje. Om jezelf een handje te helpen kun je een fiets huren en huur dan vooral een elektrische fiets. Maak gebruik van een taxi, het openbaar vervoer of wandel gericht met een gedownloade kaart van google maps. Of als je met je eigen auto op reis gaat, parkeer dan in de buurt van welke bezienswaardigheid je ook wilt zijn.

7.       Geld
Reizen kost geld en alles wat je onderneemt ook, maar jij bent onbetaalbaar. Mijn credo is om niet te besparen op comfort, vervoer of een latere check-out om mezelf te sparen.

8.       Stilstaan
Tijdens mijn opname in de kliniek voor psychosomatiek was één van de therapievormen een half uur SOS: sport, ontspanning en spel. Ik had meestal niet zoveel zin in deze therapie aan het einde van de maandagmiddag, maar ik heb daar een hele belangrijke les geleerd. De vragen die namelijk aan het begin van elke sessie gesteld werden, waren: “Hoe zit ik er op dit moment bij?” en “Wat past op dit moment bij deze klachten en energie?” Het is handig om jezelf regelmatig tijdens een reis deze vragen te stellen om ervoor te zorgen dat je niet alleen maar activiteiten onderneemt, omdat het bij de geplande reis hoort. Het helpt je activiteiten kiezen die passen bij jou en jouw klachten.
Deze vragen helpen mij in het dagelijks leven om keuzes te kunnen maken voor activiteiten en Frank stelt mij deze vragen om mij bewust te maken van hoe ik mij op dat moment voel. Zeker in een staat van overbelasting vergeet ik namelijk stil te staan.
Om niet overbelast te raken of om in ieder geval weer even op te laden hoort prikkelvrije tijd ook bij stilstaan. Ik ben tijdens mij tripjes elke middag gaan rusten. Soms is het moeilijk om dit te realiseren, maar met een beetje creativiteit kom je een heel eind. Zo heb ik ook een paar middagen in de duinen mijn middagdutje gedaan. En heb ik een aantal maaltijden in mijn kamer genuttigd om niet weer in een rumoerig restaurant te hoeven zitten.

9.        Geniet
Misschien wel het belangrijkste advies: geniet! Geniet van wat je wel kunt doen en laat in liefde los wat je niet kunt doen. Ik kan de neiging hebben om gefrustreerd te raken over de dingen die anderen wel doen en ik niet. Als het mij in zo’n situatie lukt om het om te buigen naar een moment van reflectie, waarbij de revue mag passeren wat ik allemaal wel doe, dan voel ik mij een stuk lichter. Het is immers zo dat ik op reis ben gegaan, ondanks alle bezwaren! Kortom durf je eigen pad te kiezen.

Tot zo ver mijn draaiboek voor het reizen met een beperking. Het voelt goed om dit op papier te zetten en het gaat mij ook zeker helpen in de reizen die gaan komen. De kern  van dit draaiboek is eigenlijk om de basisbehoeftes zo goed mogelijk te verzorgen, zodat daar geen onnodige energie lekt. Terwijl ik dit stuk schrijf, realiseer ik mij dat dit stuk behalve voor reizen met een beperking ook geschikt is voor mensen met een hooggevoelige aard of eigenlijk voor iedereen die vol wil genieten van het moois wat deze wereld te bieden heeft.  
Ik ben wel heel nieuwsgierig naar jouw ervaringen. Wat helpt jou met korte of lange reizen? Heb je nog aanvulling op deze tips & tricks?
Voor Frank en mij zal dit geen grote reis meer zijn dit jaar, omdat de verbouwing en verhuizing financieel het nodige van ons hebben gevraagd en we nog wat plannen hebben om onze woonomgeving helemaal naar ons zin te maken. Momenteel kijk ik vooral uit naar zijn lange zomervakantie om samen te genieten van ons prachtige huis en onze nieuwe omgeving verder te ontdekken.

En ook deze week sluit ik af met drie dingen waar ik dankbaar voor ben:
  1. De afgelopen week stond in het teken van herstel. Ik ben er dankbaar voor dat ik steeds beter voor mijzelf leer zorgen en hier ook echt de tijd voor neem. Een paar jaar geleden bleef ik meer hollen.
  2. Onze buxushaag in de voortuin heeft het niet overleefd door de buxusrups en – mot. Het was een kaalgevreten zielig aanzicht geworden. Frank en mijn schoonvader hebben hun krachten gebundeld om deze haag te verwijderen. Ik was bang dat het er leeg uit zou zien, maar het heeft me geïnspireerd om een plan te maken om het voor nu zo mooi mogelijk te maken. Ik geniet ervan om met mijn handen in de aarde te zitten. De grote renovatie van de voor- en achtertuin schuiven we nog even op de lange baan en we doen nu alleen het hoognodige. 
  3. Gisteren zat ik in een negatieve spiraal. De afgelopen dagen waren er teveel dingen gebeurd, waar ik mij druk over aan het maken was en in combinatie met het warme weer, had ik een slechte dag. Een vriend van mij kwam spontaan een half uurtje koffie drinken en dat was precies wat ik nodig had om de negatieve spiraal los te laten. Hij bracht ook nog een mini Eikenboom mee van een eikel uit de Efteling en wat tomatenplantjes. Mooi vooruitzicht om deze in de tuin te zien groeien.  

Liefs, Fieni







Reacties

Populaire posts van deze blog

Kennismaking

Mijn naam is Josephine aka Fieni en ik ben 33 jaar. Ik woon in Zaandam samen met mijn straathondje Monty van 6 maanden uit Montenegro. In december krijgen mijn vriend en ik de sleutel van ons nieuwe huis in Montfoort. Een dorp waar ik direct verliefd op ben geworden met alle ruimte om te wandelen aan de Hollandse IJssel. Een spannende nieuwe fase met een verbouwing, samenwonen en een nieuwe start samen.

In juli 2016 ben ik uitgevallen uit het arbeidsproces na het lopen van de Nijmeegse Vierdaagse: 4x40 km. Nu ben ik al blij als ik een rondje kan lopen met de hond. Ik was werkzaam als docent op het mbo en gaf les aan apothekers-, dokters- en tandartsassistenten.

Maar eigenlijk speelt ziekte een rode draad door mijn leven. Ik vind ontzettend veel leuk en heb de neiging om daar helemaal voor te gaan. Ik ben in al dat enthousiasme het contact met mijn lichaam kwijtgeraakt. Mijn leven kenmerkt zich door actie gevolgd door verplichte rust, waarbij hetgeen ik kan steeds minder wordt en de ru…

Naakt over de dam dansen

Het is makkelijker om naakt over de dam te dansen, dan om mijn verhaal te vertellen. Het is interessant hoe onze menselijke geest werkt: hoe verwachtingen, erbij willen horen en vooral niet opvallen, drijfveren zijn in het dagelijks leven. Met de keuze om mee te doen aan de documentaire van Brandpunt heb ik A gezegd om mijn verhaal in de openheid te brengen; nu zeg ik B door een blog te beginnen over mijn ervaringen, mijn leven.

De afgelopen twee jaar zijn zwaar geweest, loodzwaar. Pijn, of het nu fysiek of mentaal is en in mijn geval beide, zorgt voor een allesoverheersende deken die het dagelijks leven van minuut tot minuut beïnvloedt. Pijn vreet je op, net als angst. Het zuigt alle energie weg. Het is moeilijk om pijn te beschrijven, omdat het zo persoonlijk is.

De pijn zit bij mij in mijn benen en armen. Een soort vermoeidheid en verzuring, net alsof je heel hard gesport hebt en over je grenzen bent gegaan. Zoals het de dag erna voelt, als je eigenlijk te weinig gedronken en geget…

Geschiedenis deel 7: Mijn zoektocht naar een diagnose

Dit is voor mij één van de moeilijkste blogs om te schrijven. De periode waarin ik net geconfronteerd werd met mijn heftige klachten, was een extreem zwarte periode. Ik had mij eindelijk ziek gemeld op mijn werk, zodat er ruimte was om te herstellen. Alleen hoe herstel je van iets, waarvan je niet weet wat het is? Ik was doodsbang dat ik een vreselijke ziekte had en ik was tegelijk doodsbang dat er wellicht niets gevonden zou worden. Hoe leef je met iets waar van je niet weet wat het is? Ik wilde en wil nog steeds zo graag beter worden, dat ik van alles probeer om voortgang te ervaren. Er was in die periode juist vooral achteruitgang en onzekerheid. Ik verkeerde in een eenzame bubbel.
Mijn klachten waren een combinatie van extreme uitputting en continue pijn door mijn hele lichaam. Ik was ontzettend moe en tegelijk heel hyper door alle pijn, waardoor ik niet goed sliep. Ik had een soort verzuurde pijn in de spieren van mijn bovenbenen en bovenarmen. Veel van mijn gewrichten deden pij…