Doorgaan naar hoofdcontent

De wondere wereld van therapie – Acceptance and Commitment Therapy (ACT)

Tijdens de behandeling voor mijn chronische klachten heb ik veel verschillende therapieën gevolgd. Al die therapievormen hebben een eigen insteek. Mijn ervaring is dat het effect voor een groot deel afhankelijk is van mijn eigen bereidheid om er mee aan de gang te gaan en van de bekwaamheid van de therapeut. Kortom ben ik er aan toe om te veranderen en is er een klik met de therapeut.

Eén van deze gedragstherapieën is de Acceptance and Commitment Therapie. Dit is de methode waar de behandeling in de kliniek voor psychosomatiek grotendeels op gebaseerd is. Ik heb van november 2017 tot mei 2018 in die kliniek verbleven. En op dit moment wordt dit ook gebruikt door mijn psychotherapeut tijdens onze gesprekken. Om voor mijzelf weer helder te krijgen wat de pijlers van deze therapie zijn en om mijn lezers te helpen met het vinden van een geschikte therapie, deel ik in deze blog mijn interpretatie van ACT.
ACT wordt bij veel verschillende klachten gebruikt, zoals bij angst, depressie en c…

De wondere wereld van therapie – Acceptance and Commitment Therapy (ACT)

Tijdens de behandeling voor mijn chronische klachten heb ik veel verschillende therapieën gevolgd. Al die therapievormen hebben een eigen insteek. Mijn ervaring is dat het effect voor een groot deel afhankelijk is van mijn eigen bereidheid om er mee aan de gang te gaan en van de bekwaamheid van de therapeut. Kortom ben ik er aan toe om te veranderen en is er een klik met de therapeut.

Eén van deze gedragstherapieën is de Acceptance and Commitment Therapie. Dit is de methode waar de behandeling in de kliniek voor psychosomatiek grotendeels op gebaseerd is. Ik heb van november 2017 tot mei 2018 in die kliniek verbleven. En op dit moment wordt dit ook gebruikt door mijn psychotherapeut tijdens onze gesprekken.
Om voor mijzelf weer helder te krijgen wat de pijlers van deze therapie zijn en om mijn lezers te helpen met het vinden van een geschikte therapie, deel ik in deze blog mijn interpretatie van ACT.

ACT wordt bij veel verschillende klachten gebruikt, zoals bij angst, depressie en chronische pijn. Daarnaast heb ik ook een interessant boek in mijn kast staan waarbij het wordt toegepast om emotie-eten te verminderen: Mindful afvallen van JoannaKortink.  
ACT bestaat uit 6 pijlers die samen zorgen voor psychologische flexibiliteit. Dat is iets waar ik persoonlijk regelmatig naar op zoek ben. Omgaan met pijn heeft een grote belasting op mijn leven. Als het mij lukt om mijn (psychische) belastbaarheid te vergroten, kan ik een betere balans vinden.
In het plaatje hieronder zijn deze pijlers weergeven in een hexagram, waarbij duidelijk is dat de 6 elementen met elkaar verbonden zijn. 
Acceptatie
Acceptatie is voor mij een moeilijk begrip. In eerste instantie voelt het voor mij als overgave. Het idee dat ik oké ben met mijn klachten. In de kliniek heb ik geleerd dat acceptatie meer is dan mij neerleggen bij hoe de situatie op dit moment is. Acceptatie gaat over stoppen met vechten. En zonder te aanvaarden dat mijn klachten dan ook direct de rest van mijn leven zo blijven. Onder klachten vallen zowel fysieke sensaties, als gedachten en gevoelens.

Mijn klachten zijn aan verandering onderhevig. Vandaag kan ik veel pijn in mijn nek hebben en morgen kan die pijn minder zijn. Het blijft een dagelijkse uitdaging om mijn situatie te accepteren. Op de momenten dat het mij lukt, geeft het rust en ruimte. Maar mijn geest is hardnekkig en vervalt snel weer in zijn strijdvaardige staat. En vooral deze strijd kost veel energie, terwijl het principe van ACT er vanuit gaat, dat als ik meer accepteer, er ook meer energie overblijft om te besteden aan een waardevol leven.

Mindfulness – Hier en nu
Mindfulness is een manier om te observeren hoe ik er nu bij zit en tegelijk om in het nu te leven. En dus niet verstrikt in mijn gedachtenkronkels over het verleden of de toekomst.
In de kliniek heb ik regelmatig meegedaan aan de mindfulness lessen. Daarnaast heb ik na mijn opname een aandachtstraining gevolgd. In deze blog kun je daar meer overlezen. En onderdeel van mijn ochtendritueel is nog steeds een meditatiemoment.

Het moeilijkste aan in het hier en nu leven vind ik om een situatie te observeren zonder er een mening over te hebben. Zo is in mijn gedachten die nekpijn direct vreselijk en denk ik terug aan die keer dat ik er een nare hoofdpijn van kreeg.
Elke situatie als uniek zien is het credo. Zo blijft het schone pijn. En wordt het niet vervuild met allerlei gedachten, waardoor het vuile pijn wordt. In het nu leven geeft verlichting van klachten en brengt al die gedachten en verwachtingen over de pijn naar de achtergrond.

Defusie
Een ander aspect is defusie. Iedereen heeft een innerlijke criticus in zich die commentaar levert op de dingen die je doet. Dit is vaak met het doel om jou te beschermen. Bij mij is de innerlijke criticus zeer sterk aanwezig. In het verleden heeft zij mij geholpen om te overleven, maar nu is al die strengheid niet meer nodig. Doordat die innerlijke criticus zo sterk aanwezig is, fuseer ik met mijn gedachten. Ik neem mijn gedachten voor waar aan. De uitdaging is om wat afstand te nemen van die strenge gedachten. Dit kan door je innerlijke criticus een naam te geven. Mijn innerlijke criticus heet Cruella. Het grappige is, dat op het moment dat ik vast zit in mijn hoofd en tegen mezelf zeg: “Cruella, nu even niet.”, er een lach op mijn gezicht verschijnt en de gedachten niet meer zo zwaar wegen.

Waarden & toegewijde acties
Daarnaast is een belangrijk onderdeel het vinden van waarden. Waarden zijn de dingen die mijn leven zinvol maken, maar dan nu toegepast op mijn huidige situatie. Door de chronische klachten voelen wij ons als psychosomatische patiënten vaak verloren. We doen niet meer wat we leuk vinden, omdat we opgeslokt worden door de pijn. Dit is geen leuk leven. De uitdaging is om binnen jouw eigen waarden iets te vinden wat je toch kunt doen. Weer een waardevol leven voor jezelf creëren.

Een manier om erachter te komen wat je waarden zijn, is om stil te staan bij de dingen waar je verdriet om hebt of bent verloren door je klachten. Zo mis ik het om mij te kunnen verplaatsen zonder na te hoeven denken over mijn klachten. Gewoon op de fiets stappen en de omgeving ontdekken. Vrijheid is voor mij een belangrijke waarde.
In de kliniek werd ik uitgedaagd om toegewijde acties uit te voeren die zorgen dat ik weer meer leef volgens mijn waarden. Het resultaat is een waardevol-leven-plan. In mijn plan staan ook mijn valkuilen en mijn hulpbronnen.
Ik heb een elektrische fiets aangeschaft, zodat ik toch kan fietsen. Nu hoef ik niet te wachten op een dag met weinig klachten en geen wind. En is Monty (onze hond) in mijn leven gekomen. Een manier om de frisse buitenlucht op te zoeken met een doel en met regelmaat. Het mooie is dat ook als zijn mijn klachten soms hevig aanwezig, ik toch altijd naar buiten ga, als het tijd is voor zijn wandeling.

Zelf als context
Dit vind ik een moeilijke pijler om te omschrijven. Het gaat over het principe dat ik fouten kan maken, maar daardoor niet direct fout bent. En het gaat over diepgewortelde overtuigingen die ik over mijzelf heb. Zo kijk ik vaak erg kritisch naar mijzelf en alles wat ik doe. De uitdaging is om te observeren wat er werkelijk is, zonder mij vast te houden aan mijn overtuigingen. Als ik mijzelf observeer van een afstand, dan zie ik uiteraard dat ik een leuk mens ben, die absoluut de moeite waard is en elke dag wel een aantal succes behaald waar ik trots op ben.

Tot zo ver mijn interpretatie over ACT. Ik hoop dat het jullie ook wat aanknopingspunten geeft om aan de slag te gaan met de moeilijkheden in jouw leven. Ik ben in ieder geval weer gemotiveerd om acceptatie weer een kans te geven. Herstellen blijft immers een proces van vallen en opstaan. Mocht je nog vragen hebben over ACT of ideeën willen delen hoe jij omgaat met je klachten, stuur mij dan vooral een berichtje onder deze blog of anders persoonlijk via het contactformulier op de site.

Als afsluiting nog de drie dingen waar ik deze week dankbaar voor ben:
  1. Op vrijdag ben ik met een goede vriendin meegegaan naar het zwembad. Zij heeft om de beurt met de kinderen gezwommen en ik heb om de beurt op het andere kind gepast. Het was leuk om de kleine meid voor te lezen en te knuffelen met de baby.
  2. De schoonmakers zijn weer terug van vakantie en het is heerlijk dat het huis weer echt schoon is. Het geeft mij rust om een beetje op te ruimen en weer wat rustiger te zitten zonder de hele tijd van alles te zien wat nog moet gebeuren.
  3. Een zwangere vriendin is gezellig komen eten. Het is zo fijn om te merken dat ik mij helemaal op mijn gemak voel bij haar en ook al zien we elkaar niet zo veel, we toch direct ons leven met elkaar kunnen delen.

Liefs, Fieni

N.B. Voor deze blog heb ik gebruik gemaakt van onder andere de kennis die ik heb opgedaan en die aan mij is uitgedeeld tijdens mijn opname in de kliniek voor psychosomatiek de Eikenboom in Zeist.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Kennismaking

Mijn naam is Josephine aka Fieni en ik ben 33 jaar. Ik woon in Zaandam samen met mijn straathondje Monty van 6 maanden uit Montenegro. In december krijgen mijn vriend en ik de sleutel van ons nieuwe huis in Montfoort. Een dorp waar ik direct verliefd op ben geworden met alle ruimte om te wandelen aan de Hollandse IJssel. Een spannende nieuwe fase met een verbouwing, samenwonen en een nieuwe start samen.

In juli 2016 ben ik uitgevallen uit het arbeidsproces na het lopen van de Nijmeegse Vierdaagse: 4x40 km. Nu ben ik al blij als ik een rondje kan lopen met de hond. Ik was werkzaam als docent op het mbo en gaf les aan apothekers-, dokters- en tandartsassistenten.

Maar eigenlijk speelt ziekte een rode draad door mijn leven. Ik vind ontzettend veel leuk en heb de neiging om daar helemaal voor te gaan. Ik ben in al dat enthousiasme het contact met mijn lichaam kwijtgeraakt. Mijn leven kenmerkt zich door actie gevolgd door verplichte rust, waarbij hetgeen ik kan steeds minder wordt en de ru…

Naakt over de dam dansen

Het is makkelijker om naakt over de dam te dansen, dan om mijn verhaal te vertellen. Het is interessant hoe onze menselijke geest werkt: hoe verwachtingen, erbij willen horen en vooral niet opvallen, drijfveren zijn in het dagelijks leven. Met de keuze om mee te doen aan de documentaire van Brandpunt heb ik A gezegd om mijn verhaal in de openheid te brengen; nu zeg ik B door een blog te beginnen over mijn ervaringen, mijn leven.

De afgelopen twee jaar zijn zwaar geweest, loodzwaar. Pijn, of het nu fysiek of mentaal is en in mijn geval beide, zorgt voor een allesoverheersende deken die het dagelijks leven van minuut tot minuut beïnvloedt. Pijn vreet je op, net als angst. Het zuigt alle energie weg. Het is moeilijk om pijn te beschrijven, omdat het zo persoonlijk is.

De pijn zit bij mij in mijn benen en armen. Een soort vermoeidheid en verzuring, net alsof je heel hard gesport hebt en over je grenzen bent gegaan. Zoals het de dag erna voelt, als je eigenlijk te weinig gedronken en geget…

Geschiedenis deel 7: Mijn zoektocht naar een diagnose

Dit is voor mij één van de moeilijkste blogs om te schrijven. De periode waarin ik net geconfronteerd werd met mijn heftige klachten, was een extreem zwarte periode. Ik had mij eindelijk ziek gemeld op mijn werk, zodat er ruimte was om te herstellen. Alleen hoe herstel je van iets, waarvan je niet weet wat het is? Ik was doodsbang dat ik een vreselijke ziekte had en ik was tegelijk doodsbang dat er wellicht niets gevonden zou worden. Hoe leef je met iets waar van je niet weet wat het is? Ik wilde en wil nog steeds zo graag beter worden, dat ik van alles probeer om voortgang te ervaren. Er was in die periode juist vooral achteruitgang en onzekerheid. Ik verkeerde in een eenzame bubbel.
Mijn klachten waren een combinatie van extreme uitputting en continue pijn door mijn hele lichaam. Ik was ontzettend moe en tegelijk heel hyper door alle pijn, waardoor ik niet goed sliep. Ik had een soort verzuurde pijn in de spieren van mijn bovenbenen en bovenarmen. Veel van mijn gewrichten deden pij…